Blastocystis hominis is de meest voorkomende darmparasiet in Nederland. Ongeveer de helft van mensen met chronische darmklachten of de diagnose prikkelbare darm syndroom (PDS) zijn ermee besmet. Het is snel, eenvoudig en relatief goedkoop om online laboratorium onderzoek naar Blastocystis hominis aan te vragen. Om een darmparasieten test aan te vragen kunt u terecht bij darmklachten.nl of parasiet.com. Op beide websites zijn hoogwaardige DNA onderzoeken beschikbaar. DNA onderzoek (met de qPCR techniek) is ongeveer 10 % meer betrouwbaard dan de microscopische technieken die nog steeds door veel laboratoria worden toegepast.

Bezoek ons op Facebook!

Blastocystis hominis, een eencellige darmparasiet

Blastocystis hominis is een eencellige darmparasiet, die zowel bij mensen als dieren zeer vaak voorkomt. Het wordt geschat dat alleen al in Nederland meer dan 4 miljoen mensen besmet zijn met deze parasiet.

Lange tijd werd aangenomen dat Blastocystis hominis onschadelijk was. De parasiet werd namelijk ook aangetoond bij gezonde mensen zonder klachten. Tegenwoordig weten we dat het niet het geval is dat  Blastocystis homines altijd onschadelijk is. Er zijn ongeveer 10 subsoorten van Blastocystis hominis. Van de subsoorten veroorzaken zeker 2 of 3 subsoorten klachten. Mogelijk veroorzaken de andere subsoorten geen klachten. Nieuwe technieken worden ontwikkeld om de schadelijke varianten van Blastocystis hominis te onderscheiden.

De Blastocystis hominis darmparasiet veroorzaakt geen ernstige ziekten, maar kan wel chronische darmklachten veroorzaken. In veel gevallen van PDS worden de symptomen veroorzaakt of verergerd door Blastocystis hominis. De meest voorkomende klachten zijn een opgezette buik, diarree en winderigheid.

Hoe ziet Blastocystis hominis eruit?

blastocystis hominis onder de microscoop

De verschillende stadia van Blastocystis hominis onder de microscoop

Blastocystis hominis lijkt op een lege cel en ziet er uit als een gistcel onder de microscoop.  Om deze reden heeft het lang geduurd voordat men definitief heeft vastgesteld dat Blastocystis in feite een darmparasiet is. Het onopvallende uiterlijk van Blastocystis hominis is ook een reden dat DNA technieken beter werken om de parasiet op te sporen

Al lijkt Blastocystis hominis op een gist cel, het is toch opmerkelijk dat het zo lang duurde om de conclusie te trekken dat het een parasiet is, omdat Blastocystis hominis typische parasieteneigenschappen heeft. De cellen van de parasiet kunnen namelijk alleen gekweekt worden op een kweekmedium voor parasieten, en niet op een gist kweek medium. Ook vormt Blastocystis hominis cysten (dit is een typische kenmerk van parasieten). Bovendien is Blastocystis hominis alleen weg te krijgen met parasietdodende medicijnen.

De afmeting van Blastocysten kan variëren van 2 μm tot 100 μm. De gistvorm komt het meest voor. De cel kan zetmeel opstapelen en zit dan vol korrels. Blastocystis hominis kan zelfs de vorm van een amoebe aannemen, zij lijken dan zoveel op witte bloedlichaampjes dat zij daar nauwelijks van te onderscheiden zijn. Deze vorm wordt echter zelden gezien.

Nieuwe methoden om Blastocystis hominis op te sporen

Dankzij verbeterde analysemethoden en studies van het DNA van de parasiet is het de afgelopen jaren gebleken dat Blastocystis hominis er 10 genetisch verschillende subtypen bestaan. Dit hangt voor een deel samen met het feit dat ook dieren Blastocysten bij zich dragen en de mens daarmee besmet kan raken.

Tot voor kort was alleen microscopisch onderzoek beschikbaar (de TFT, triple feces test). Deze test heeft beperkingen.  Op dit ogenblik kan de ontlasting worden onderzocht op parasieten door middel van DNA technieken. Deze analyse methode kan microscopisch onderzoek vervangen.  Alleen door gebruik te maken van gentechnieken kan men de verschillende Blastocyst vormen herkennen. DNA technieken hebben een grote toegevoegde waarde.

Tot nu toe is gebleken dat er 2 subtypen zijn die schadelijk zijn voor de gezondheid. Deze varianten van Blastocystis hominis kunnen tal van klachten veroorzaken: lees verder op de klachten pagina.

Laboratoriumonderzoek naar besmetting met Blastocystis hominis

Blastocystis hominis is een zeer eenvoudige, eencellige organisme. Het lijkt een beetje op een “lege” cel. De naam Blastocystis hominis geeft dit ook aan: blasto betekent “holte”. De darmparasiet kan alleen aangetoond worden  door middel van ontlastingsonderzoek, in een gespecialiseerde laboratorium.

Weinig laboratoria beschikken over de juiste technieken om Blastocystis hominis aan te kunnen tonen. Het darmparasiet kan alleen aangetoond worden doormiddel van gentechnieken, zoals de qPCR. Er kunnen namelijk afwijkende vormen van Blastocystis hominis bestaan, die moeilijk te herkennen onder de microscoop.

De meest betrouwbare methode (qPCR) maakt helemaal geen gebruik van microscopie. In plaats daarvan wordt met speciale apparatuur gezocht naar het DNA van de darmparasiet. Ook al is de darmparasiet niet te herkennen onder de microscoop, wordt het DNA nog altijd gevonden.

Nog veel belangrijker, is om bij besmetting te bepalen welke variant van Blastocystis hominis aanwezig is. Aangezien slechts 2 van de 10 bekende varianten schadelijk zijn bewezen, moet het laboratorium onderscheid kunnen maken tussen het DNA van de verschillende varianten – dit is doormiddel van microscopie bijna onmogelijk. Het laboratorium dat hier het meest in gespecialiseerd is in Nederland, is MGlab.

Darmklachten bij Blastocystis hominis

Dientamoeba fragilis en Blastocystis hominis veroorzaken opgezettebuik

Dientamoeba fragilis en Blastocystis hominis kunnen darmklachten zoals opgezette buik veroorzaken.

Naast de meest voorkomende klachten – een opgezette buik vergezeld met winderigheid – kan Blastocystis hominis besmetting nog veel meer darmklachten veroorzaken.  Tot de klachten behoren buikpijn, diarree, misselijkheid, vermoeidheid, slapeloosheid en zelfs koorts. Bij allergie voor Blastocystis hominis, kan jeuk veroorzaakt worden door de allergische reactie.

Infectie met Blastocystis hominis veroorzaakt vaak irritatie van het darmslijmvlies. Een van de oorzaken hiervoor is dat Blastocystis hominis infecties kan veroorzaken door bacteriën over te dragen.

Net als andere eencellige darmparasieten, produceert Blastocystis hominis een soortalcohol. Het lichaam metaboliseert alcohol en maakt acetaldehyde aan, een stof die bijdraagt tot het opzetten van de buik en vermoeidheid. Een ruime voorraad publicaties over Blastocystis hominis geeft aan dat ongeveer 1 op 3 besmette mensen chronische darmklachten ervaart. Maar het is nog een relatief nieuwe ontdekking dat er 10 verschillende varianten zijn, waarvan slechts twee schadelijk zijn: dit kan verklaren waarom niet iedereen klachten ervaart.

Het is noemenswaardig dat Blastocystis hominis besmetting vaker voorkomt wanneer er ook sprake is van besmetting met Dientamoeba fragilis. Bij ontdekking van een Blastocystis hominisbesmetting kan het zin hebben ook onderzoek uit te laten voeren naar Dientamoeba fragilis.

Dieet bij Blastocystis hominis

Bij besmetting met een schadelijke variant van blastocystis hominis is het meestal nodig aanpassingen te maken aan het dieet. Voorop staat dat consumptie van suiker en zetmeel zo veel mogelijk weggelaten moet worden. Dit is omdat de meeste klachten veroorzaakt worden wanneer het darmparasiet suiker en zetmeel omzet tot een alcohol.

Het omzetten van suiker in alcohol heet fermentatie – het proces is vergelijkbaar met het brouwen van bier bijvoorbeeld. Tijdens het fermentatie komen gassen vrij: dit is de oorzaak van de opgezette buik en de winderigheid. Het druk van de inwendige gassen veroorzaken een ongemakkelijke gevoel, en winderigheid. De symptomen kunnen gênant zijn.

De darmparasieten zetten suikers niet om in alcohol zonder reden: dit is slechts een van de gevolgen van het celdeling van blastocystis hominis. Dus door veel suiker en zetmeel te eten nemen niet alleen de klachten toe, maar ook de aantallen darmparasieten.  Het is van belang zoveel mogelijk suiker, brood, aardappelen en pasta weg te laten. Zo wordt de celdeling afgeremd en de buik rustiger.

Blastocystis hominis verdwijnt niet compleet door het dieet aan te passen. Daar zijn ook medicijnen voor nodig. Tegenwoordig zijn veel schadelijke micro organismen resistenter geworden tegen de medicijnen, dus het is zeer belangrijk medicatie te combineren met de juiste dieet: voeding en medicijnen werken aanvullend op elkaar. Het is erg zonde om medicatie in te nemen, terwijl de groei van de darmparasieten tegelijkertijd wordt gestimuleerd met de verkeerde voeding.